Gisteren spoorde ik naar een behoorlijk prestigieus event in Antwerpen. Younison ging op de barricade voor de artiesten: ‘Artists, stand up for your rights!’ was de slogan. Tom Barman had zijn schouders onder initiatiefnemer Kelvin Smits gezet en er waren heel wat grote namen present: ik spotte onder meer Mauro Pawlovski, Stef Kamil Carlens, Stijn Meuris en Alex Callier.

Younison wil de (voornaamlijk auteurs)rechten van de muzikanten beter verdedigen en beheersvennootschappen zoals Sabam op de vingers tikken om hun werk efficiënter en transparanter uit te voeren. De kernpunten zijn: transparantie, accountability en de mogelijkheden maximaliseren voor digitale inkomstenstromen.
Op zich een nobel doel. Kelvin wist zijn punten dan ook met veel flair aan de man te brengen, met luid applaus tot gevolg. De aanwezigen werden ook opgeroepen om Younison en hun advocaat een juridisch mandaat te geven om met één stem in hun plaats te onderhandelen en eventueel een gerechtelijke procedure in te leiden.
Tot dan leek er niet echt een vuiltje aan de lucht, tot wanneer de juridische éminence van GALM – nog zo’n organisatie die wil dat de auteurs lichte muziek aan één kar trekken tegenover instanties als Sabam – Luc Gulinck enkele kritische vragen wilde stellen. De reacties van bepaalde individuën waren niet bepaald gelukkig te noemen. Een respectvolle, kritische discussie leek niet mogelijk en er werd vooral veel vijandig op de man gespeeld. Het officiële gedeelte van de samenkomst eindigde behoorlijk chaotisch en liet mij waarschijnlijk niet als enige enigszins verdwaasd achter. Was het dan niet mogelijk om effectief met alle artiesten aan één kar te trekken, Younison strekking én GALM strekking?
Ik probeerde in de wandelgangen en op basis van wat Luc Gulinck en Guy Van Handenhove (EMI Publishing) in het plenum vertelden, te achterhalen wat de kritische opmerkingen zijn tegenover het Younison-initiatief:
Er zijn enige deolontologische twijfels over bepaalde sponsors van Younison, met name de Business Software Alliance, die de belangen verdedigt van grote bedrijven zoals Apple en Microsoft inzake licenties en auteursrecht. Kan dit niet leiden tot een verborgen of dubbele agenda?
Kelvin gaat iets te driest te werk. Dit wordt een proces van lange adem met onderhandelingen, een proces van nemen en geven. Er wordt gevreesd dat Kelvin met zijn flamboyante recht-door-zee-stijl tegen de muur gaat lopen en dat er uiteindelijk niets bereikt wordt. Luc Gulinck en Guy Van Handenhove pleitten ervoor om Sabam van binnenuit te hervormen, door aanwezig te zijn op de Algemene Vergadering, door onze stem te laten horen in de Raad van Bestuur. Onder andere GALM wist onlangs te realiseren dat ieder lid van Sabam voortaan stemrecht heeft op de Algemene Vergadering. Dat is een belangrijke verwezenlijking. Ik zal er zijn de volgende keer en ik hoop van elke Younison-adept hetzelfde.
Er rezen ook vragen over het juridische mandaat en de financiële modaliteiten ervan. Zoals Alex Callier opmerkte, kan 5 % van de eventuele toekomstige inkomsten (waartoe een Younison-lid die het mandaat ondertekent, zich verplicht) wel een heel vet potje worden. Het zou rechtvaardiger zijn als enkel de effectieve gerechtskosten achteraf verhaald worden, inclusief verloning van iemand als Kelvin die zich daar fulltime voor inzet. Hier is duidelijk nood aan meer financiële transparantie en accountability, net zoals Younison dat wil eisen van bijvoorbeeld Sabam.
Als Younison zich wil profileren als een democratische organisatie, denk ik persoonlijk dat zij rekening moet houden met deze critici en in een open dialoog met hen moet treden. Tijdens de verbale krachtpatserij van gisterenavond was democratisch en kritisch onderbouwd overleg ver te zoeken. Dit vraagt duidelijk een minder gepolariseerde opstelling van beide partijen, waar er niet op de man gespeeld wordt, waar niet wordt uitgesproken dat mensen zich bedreigd voelen, en waar mijns insziens ook woorden als ‘charade’ en ‘demagogisch’ niet op zijn plaats zijn.
Met dit laatste punt kom ik ook bij mijn persoonlijke kritische beschouwingen tegenover wat ik maar het GALM-kamp zal noemen, met als meest prominente exponent, Luc Gulinck. Ik heb net zo goed en kwaad als ik kon, de kritiek tegenover Younison geresumeerd en ik onderschrijf ook persoonlijk dat Younison die punten moet aanpakken. Ik ben zelf al een tijdje zowel lid van GALM als van Younison en ik zit me al behoorlijk lang af te vragen – tot gisteren – wanneer daar eindelijk eens beweging ging in komen. Iedereen heeft gisteren Younison aan het werk kunnen zien. Ik zal zelf even uiteenzetten hoe ik GALM ervaren heb.
Luc Gulinck is de voornaamste spreekbuis van GALM en hij komt mij altijd voor als een erudiet man met een sterk onderbouwd discours en pakken ervaring en juridische kennis (hij is jurist, voor alle duidelijkheid). Kortom: hij weet waarover hij spreekt. Anderzijds valt het me op dat GALM een behoorlijk klein draagvlak heeft, zeker in vergelijking met de vertoning van gisteren. Vorig jaar werd een gelijkaardige bijeenkomst georganiseerd door GALM. De opkomst was behoorlijk laag toen, gisteren zaten we denk ik met een factor x10. Voert Kelvin een gladde show op of is hij gewoon een stukje flamboyanter dan een geleerde jurist? Is hij wat demagogisch? Wil hij zieltjes winnen of is hij heel gepassioneerd over zijn missie? Gaat hij soms wat te kort door de bocht? Eén ding staat vast: hij bereikt veel mensen. De grote namen zijn er, de media-aandacht is er. Dat heb ik bij GALM gemist.
Verder heb ik ook de indruk dat er bij GALM iets te weinig inzicht is in de nieuwste digitale evoluties en dat men er iets te weinig de blik op de toekomst richt en zich afvraagt wat de toekomst is van auteursrecht in een digitale wereld van onbeperkte kopieën en ongebreidelde creativiteit. Soms vraag ik me af of de strijdpunten van GALM geen achterhoedegevechten zijn. Dat is niet denigrerend bedoeld, want achterhoedegevechten zijn ontzettend belangrijk en er werden door GALM een aantal cruciale punten aangekaart. Zonder achterhoede is een leger immers verloren. Ik herhaal ook dat het geen persoonlijke aanval aan het adres van GALM. Je kunt niet in alles 100% beslagen zijn. Ik steek er bijvoorbeeld zelf veel tijd in om mee te zijn met de nieuwe digitale ontwikkelingen, maar ik weet niets af van alle juridische procedures en fijnzinnigheden.
En daarmee kom ik tot mijn eindconclusie: we hebben allemaal onze zwaktes en sterktes en we moeten die compenseren door met elkaar samen te werken. We hebben de Kelvins nodig die zorgen voor een flamboyant, vlot verhaal dat iedereen meetrekt en voor een scoop zorgt in de media. Van de andere kant hebben we de Gulincks nodig die de grondige analyses maken, erover waken dat de Kelvins niet uit de bocht vliegen, dat er ook stap voor stap onderhandeld kan worden, zonder dat we verzanden in een eindeloze procedure, en waarbij de jongen veulens af en toe voor een stevige trap onder de kont zorgen. In een goed leger heb je de stormlopers vooraan die zorgen voor brio en bravoure en heb je een stevige achterhoede die ervoor zorgt dat de troepen niet uit elkaar geslagen worden.
En wat we nu misschien vooral nog missen zijn troepen die zorgen voor een goed evenwicht tussen de achterhoede en de stormlopers, die maken dat het leger eensgezind voor hetzelfde doel blijft strijden. Hopelijk lezen Tom of Alex dit…